1ชื่อเสียงดีมีค่ายิ่งกว่าน้ำหอมราคาแพง และวันตายก็ดีกว่าวันเกิด
2ไปบ้านที่มีการไว้ทุกข์ ก็ดีกว่าไปบ้านที่มีงานเลี้ยง เพราะความตายเป็นจุดหมายปลายทางของทุกคน ผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ควรใส่ใจในข้อนี้
3ความหงุดหงิดดีกว่าการหัวเราะ เพราะใบหน้าโศกเศร้าเป็นผลดีสำหรับจิตใจ
4ใจแบบคนฉลาดพบได้ในบ้านที่มีความโศกเศร้า แต่ใจแบบคนโง่พบได้ในบ้านที่มีความรื่นเริง
5ฟังคำตำหนิของคนฉลาด ดีกว่าฟังคนโง่ร้องเพลง
6เสียงหัวเราะของคนโง่ เหมือนเสียงแตกของหนามติดไฟใต้หม้อ นี่ก็อนิจจัง
7การกดขี่ข่มเหงเปลี่ยนคนฉลาดให้เป็นคนโง่ และสินบนทำให้จิตใจเสื่อมทราม
8ตอนจบดีกว่าตอนเริ่ม ความอดทนดีกว่าความจองหอง
9อย่าปล่อยให้ใจของเจ้าโกรธเร็ว เพราะความโกรธอยู่ในใจของคนโง่
10อย่าถามว่า “ทำไมสมัยก่อนดีกว่าเดี๋ยวนี้” เพราะนั่นไม่ใช่คำถามที่ฉลาดเลย
11สติปัญญาเป็นสิ่งดีเช่นเดียวกับมรดก เป็นประโยชน์แก่ผู้ที่เห็นตะวัน
12สติปัญญาเป็นที่พึ่งพิง เหมือนที่เงินเป็นพึ่งพิง แต่ข้อดีของสติปัญญาความรู้ก็คือ สติปัญญารักษาชีวิตผู้มีปัญญาไว้
13จงพิเคราะห์ดูพระราชกิจของพระเจ้า สิ่งที่พระองค์ทรงกระทำให้คด ใครจะเหยียดให้ตรงได้
14จงสุขใจในยามดี แต่ในยามทุกข์ ก็จงใคร่ครวญว่า พระเจ้าสร้างทั้งยามดี และยามร้าย จึงไม่มีใครรู้ อนาคตของตนได้
15ในชีวิตอนิจจังของข้าพเจ้า ได้เห็นทั้งสองสิ่งนี้ว่า คนชอบธรรมต้องพินาศทั้งที่ชอบธรรม และคนชั่วร้ายอายุยืนทั้งที่ชั่วร้าย
16อย่าเป็นคนชอบธรรมเกินไป หรือเป็นคนฉลาดเกินไป จะทำลายตัวเองทำไม
17อย่าชั่วร้ายเกินไป และอย่าโง่เง่าเต่าตุ่น เรื่องอะไรจะต้องตายก่อนกำหนด
18เป็นเรื่องดีที่จะยึดถือสิ่งหนึ่งไว้ และไม่ปล่อยให้อีกสิ่งหลุดมือไป ใครก็ตามที่เกรงกลัวพระเจ้าจะหลีกเลี่ยงความสุดโต่งทั้งหมด
19สติปัญญาทำให้คนฉลาดมีอำนาจ ยิ่งกว่าผู้มีอำนาจปกครองเมืองสิบคน
20แท้จริงไม่มีสักคนในโลกนี้ที่ชอบธรรม ทำแต่สิ่งที่ถูกต้อง และไม่เคยทำบาป
21อย่าใส่ใจทุกคำที่คนอื่นพูด ไม่เช่นนั้น ท่านอาจได้ยินคนใช้ของท่านแช่งด่าท่าน
22เพราะท่านก็รู้แก่ใจว่า ตนเองก็แช่งด่าคนอื่นหลายครั้ง
23ทั้งหมดนี้ข้าพเจ้าได้ทดสอบด้วยสติปัญญา และข้าพเจ้าพูดว่า “เราตั้งใจจะเป็นคนฉลาด” แต่มันก็ไกลเกินเอื้อม
24อะไรก็ตามที่มีอยู่นั้น ช่างไกลและลึกซึ้งที่สุด ใครเล่าจะค้นพบได้
25ข้าพเจ้าจึงมุ่งหาความเข้าใจ สืบและเสาะหาสติปัญญากับมูลเหตุของสิ่งต่างๆ และเข้าใจความโง่ของความชั่วร้าย และความบ้าของความเขลา
26ข้าพเจ้าพบสิ่งที่ขมขื่นยิ่งกว่าความตาย คือผู้หญิงที่เป็นบ่วง ซึ่งมีหัวใจเป็นกับดัก และมือเป็นโซ่ตรวน คนที่พระเจ้าพอใจจะพ้นจากเธอ แต่เธอจะดักคนบาปไว้
27ปัญญาจารย์กล่าวว่า “ดูสิ ข้าพเจ้าค้นพบสิ่งนี้คือ การเอาสิ่งหนึ่งมาปะติดปะต่อกับอีกสิ่งเพื่อหามูลเหตุ
28ขณะที่ค้นหาอยู่ แต่ยังไม่พบ ข้าพเจ้าก็พบว่า ในพันคนจะมีผู้ชายซื่อตรงคนหนึ่ง แต่ไม่มีผู้หญิงซื่อตรงสักคน
29ข้าพเจ้าพบแต่เพียงว่า พระเจ้าสร้างมนุษย์ให้ซื่อตรง แต่พวกเขาสรรหากลอุบายมากมาย”